Learning AtlasIT Support → Cybersecurity
คลังบทอ่าน01.3 / พื้นฐานดิจิทัลบทถัดไป
สารบัญบทอ่าน / Digital Foundations / 01.3
01 · เริ่มจากเครื่องและระบบ · บท 01.3

Software Foundations

พื้นฐานซอฟต์แวร์

เมื่อรู้ว่าโปรแกรมคือคำสั่ง ให้แยกโปรแกรมสำหรับผู้ใช้ เครื่องมือสร้างโปรแกรม และรุ่นของโปรแกรม

3 หัวข้อคำอธิบายในหน้านี้ภาพอธิบายและกลไกทีละส่วน
ควรรู้ก่อน: 01.2 การแทนข้อมูล
หัวข้อในบทนี้
ศัพท์ในบทนี้ · กดคำที่ขีดเส้นใต้ในเนื้อหาเพื่อดูความหมายได้ด้วย
OS
ระบบปฏิบัติการ จัดการทรัพยากรและให้บริการกับโปรแกรม
จากหลักการไปถึงกลไก

จากโค้ด ไปเป็นโปรแกรมที่กำลังทำงาน

Source code คือข้อความคำสั่งที่มนุษย์เขียน คอมไพเลอร์อาจแปลงเป็นโค้ดอีกระดับก่อนรัน หรือ runtime อาจตีความและประมวลระหว่างรัน รายละเอียดขึ้นกับภาษา เมื่อ เริ่มโปรแกรมจึงเกิด process ที่มีสถานะและทรัพยากร โปรแกรมที่เก็บอยู่บนดิสก์กับ process ที่กำลังทำงานเป็นคนละสิ่ง

ลำดับงาน · อ่านตามลูกศรจากโค้ด ไปเป็นโปรแกรมที่กำลังทำงาน
  1. Source

    ผู้เขียนระบุขั้นตอนด้วยภาษา เช่น Python หรือ JavaScript

  2. Build / runtime

    ต้องมีเครื่องมือและรุ่นที่เข้าใจภาษา บางระบบใช้ทั้งการคอมไพล์และ runtime

  3. Dependencies

    ไลบรารีและการตั้งค่าที่โปรแกรมเรียกต้องมีและเข้ากันได้

  4. Process

    OS โหลดและเริ่มรัน โปรแกรมเดียวเปิดได้หลาย process ที่มีข้อมูลแยกกัน

เวอร์ชันของแอปไม่ได้รับรองความเข้ากันได้กับ runtime หรือข้อมูลเดิมทั้งหมด การอัปเดตจึงตรวจรุ่นที่ติดตั้ง รุ่นที่ process กำลังใช้ และผลกับไฟล์หรือฐานข้อมูลแยกกัน แอปทั่วไปขอบริการจาก ส่วน driver ทำให้ OS ใช้อุปกรณ์ที่รองรับ

01 / 03

แอปและซอฟต์แวร์ระบบApplications and System Software · 01.3.1

แอปทำงานที่ผู้ใช้ต้องการ ซอฟต์แวร์ระบบจัดการทรัพยากรและรองรับการทำงานของแอป

Application ทำงานให้ผู้ใช้ เช่นแก้เอกสาร System software รองรับการรันและจัดทรัพยากร เช่น และ driver โปรแกรมบนดิสก์ยังไม่ใช่ process จนระบบโหลดขึ้นมารัน

เทียบหน้าที่เพื่อไม่สับสน
•Application

ทำงานที่ผู้ใช้ต้องการ

•System software

รองรับทรัพยากรและบริการ

•Process

โปรแกรมที่กำลังรันพร้อมสถานะ

แอปพิมพ์เอกสารต้องขอบริการระบบไฟล์และการพิมพ์จาก การมีแอปอยู่จึงไม่ยืนยันว่า driver ของเครื่องพิมพ์หรือคิวงานพร้อม

ที่มาของหัวข้อนี้ · 1 รายการ

คำอธิบายและภาพในหน้านี้เรียบเรียงใหม่ ชื่อบทต้นทางด้านล่างใช้ตรวจที่มา ไม่ได้แทนเนื้อหาที่คุณต้องไปอ่านเพิ่มเพื่อเข้าใจหน้านี้ และไม่ยืนยันว่าทุกประโยคมีอยู่ในคอร์ส

02 / 03

โปรแกรมและสคริปต์Programming and Scripting · 01.3.2

การเขียนโปรแกรมกำหนดขั้นตอนให้เครื่องทำ สคริปต์มักใช้เชื่อมงานหรือทำงานซ้ำอัตโนมัติ

Source code เป็นคำสั่งที่เขียนด้วยภาษา Runtime compiler หรือ interpreter ช่วยนำคำสั่งไปทำงานตามภาษาและระบบ Scripting มักใช้ประกอบงานและทำซ้ำอัตโนมัติ แต่ก็เป็นการเขียนโปรแกรม

อ่านภาพตามลำดับการทำงาน
01Source

คำสั่งที่เขียนให้คนและเครื่องมืออ่าน

02Runtime / build

สิ่งที่ทำให้โค้ดรันได้

03Execution

การทำงานจริงกับ input

ไฟล์ .py ต้องมีตัวรัน Python ที่เหมาะกับโค้ด ส่วนโปรแกรมที่คอมไพล์แล้วต้องเข้ากับ และสถาปัตยกรรม การ copy ไฟล์อย่างเดียวอาจยังรันไม่ได้ถ้าขาดสิ่งที่ต้องพึ่ง

ที่มาของหัวข้อนี้ · 1 รายการ

คำอธิบายและภาพในหน้านี้เรียบเรียงใหม่ ชื่อบทต้นทางด้านล่างใช้ตรวจที่มา ไม่ได้แทนเนื้อหาที่คุณต้องไปอ่านเพิ่มเพื่อเข้าใจหน้านี้ และไม่ยืนยันว่าทุกประโยคมีอยู่ในคอร์ส

03 / 03

รุ่นซอฟต์แวร์Software Versions · 01.3.3

เลขรุ่นระบุชุดการเปลี่ยนแปลง ต้องอ่านบันทึกของผู้ผลิตเพื่อรู้เรื่องความเข้ากันได้

Version ระบุชุดการเปลี่ยนของซอฟต์แวร์ ต้องดู release notes และข้อกำหนดร่วม ไม่ถือว่าเลขสูงกว่าจะรองรับทุกอย่างเก่า Dependency และรูปแบบข้อมูลอาจเปลี่ยนพร้อมกัน

เทียบหน้าที่เพื่อไม่สับสน
•Installed version

ชุดที่เครื่องใช้จริง

•Compatibility

สิ่งที่รุ่นนี้ใช้ร่วมได้

•Release notes

ข้อมูลการเปลี่ยนและข้อจำกัด

แอปใหม่อาจใช้ฐานข้อมูลหรือ runtime รุ่นใหม่ ตรวจทั้งแอป สิ่งที่ต้องใช้ และค่าตั้งก่อนอัปเดต พร้อมรู้ทางกลับหากพฤติกรรมที่ใช้งานจริงเปลี่ยน

ที่มาของหัวข้อนี้ · 1 รายการ

คำอธิบายและภาพในหน้านี้เรียบเรียงใหม่ ชื่อบทต้นทางด้านล่างใช้ตรวจที่มา ไม่ได้แทนเนื้อหาที่คุณต้องไปอ่านเพิ่มเพื่อเข้าใจหน้านี้ และไม่ยืนยันว่าทุกประโยคมีอยู่ในคอร์ส

เชื่อมความเข้าใจ

นำศัพท์มาเชื่อมกับงาน

ตัวอย่างให้เห็นภาพ

แอปอาจเปิดไม่ได้หลังอัปเดต เพราะส่วนที่ต้องใช้ร่วมกันยังเป็นรุ่นเก่า

สิ่งที่บทนี้เชื่อมไว้

เมื่อรู้ว่าโปรแกรมคือคำสั่ง ให้แยกโปรแกรมสำหรับผู้ใช้ เครื่องมือสร้างโปรแกรม และรุ่นของโปรแกรม

ใช้ภาพกับตัวอย่างด้านบนเชื่อมหน้าที่ของแต่ละส่วน แล้วตรวจความเข้าใจด้วยการอธิบายเหตุผลของผลที่เห็น ก่อนเปิดบทถัดไป

บันทึกในเบราว์เซอร์นี้
บทเรียนที่เกี่ยวข้องและที่มาของบทอ่าน

transcript ที่เคยใช้ตรวจแนวคิดพื้นฐานและตัวอย่างบางส่วน: T0319 · 1.Technical Support Fundamentals · T0336 · 1.Technical Support Fundamentals คำอธิบายเป็นการเขียนใหม่ ไม่ใช่การแปลครบทุกประโยค ภาพและตัวอย่างเป็นการเรียบเรียงเพื่อเชื่อมความเข้าใจ

คำอธิบายหน้านี้เขียนใหม่ตามหัวข้อใน Atlas รายการด้านล่างเป็นชื่อ Video/Reading ที่เคยจับคู่ไว้ แสดงไว้ให้ตรวจที่มาของชื่อหัวข้อ และไม่รับรองว่าคอร์สสอนทุกส่วนของคำอธิบายนี้