Storage Management
จัดการพื้นที่เก็บข้อมูล
พื้นที่บนดิสก์ต้องถูกจัดเป็นโครงสร้างก่อนใช้งาน แยกการแบ่งพื้นที่ การสร้างระบบไฟล์ และการเข้าถึง
หัวข้อในบทนี้
ศัพท์ในบทนี้ · กดคำที่ขีดเส้นใต้ในเนื้อหาเพื่อดูความหมายได้ด้วย
- RAM
- หน่วยความจำหลักเก็บข้อมูลที่กำลังใช้ โดยทั่วไปข้อมูลหายเมื่อไม่มีไฟ
- SSD
- อุปกรณ์เก็บข้อมูลด้วยหน่วยความจำแบบไม่ต้องมีไฟรักษาข้อมูล
- OS
- ระบบปฏิบัติการ จัดการทรัพยากรและให้บริการกับโปรแกรม
ดิสก์ พาร์ทิชัน ระบบไฟล์ และพาธ
ดิสก์คืออุปกรณ์เก็บจริง partition แบ่งขอบเขตพื้นที่ ส่วน filesystem กำหนดวิธีจัดไฟล์ directory และ metadata หลัง mount ระบบจึงเปิดให้เข้าถึงผ่านพาธได้ Format สร้างโครงสร้างระบบไฟล์ใหม่ ส่วน mount ใช้โครงสร้างที่มีอยู่ จึงไม่ใช่สองชื่อของงานเดียวกัน
- Physical storage
SSD หรือ HDD เป็นอุปกรณ์ที่อาจเสียร่วมทั้งลูก
- Partition / volume
ขอบเขตพื้นที่ที่ระบบจัดไว้ volume บางแบบรวมหลายอุปกรณ์ได้
- Filesystem
เช่น NTFS หรือ FAT32 จัดรายการไฟล์และข้อจำกัด ไม่ได้เป็นความจุของดิสก์
- Mount + path
ระบบเชื่อมพื้นที่เข้ากับ C: หรือ /mnt/data ให้แอปเลือกไฟล์ได้
ภาพนี้ย่อดิสก์แบบพื้นฐาน Volume บางชนิดจัดหลายอุปกรณ์ได้ การ copy จาก C: ไป D: ตามภาพป้องกันการลบบางกรณี แต่ไม่ป้องกันดิสก์ลูกนี้เสีย
FAT32 เก็บไฟล์เดี่ยวได้สูงสุด 4 GiB ลบ 1 ไบต์ จึงอาจมีพื้นที่รวมเหลือแต่เก็บไฟล์ใหญ่ไม่ได้ Paging ใช้ storage ช่วยจัดข้อมูลหน่วยความจำ ไม่ได้ทำให้ความเร็วเท่า การซ่อมโครงสร้างระบบไฟล์กับการตรวจสุขภาพอุปกรณ์ตอบคนละคำถาม และสำเนาต่างพาร์ทิชันในดิสก์เดียวไม่ป้องกันดิสก์นั้นเสีย
ระบบไฟล์และพาร์ทิชันFilesystems and Partitions · 03.3.1
Partition แบ่งพื้นที่ดิสก์ Filesystem กำหนดวิธีจัดเก็บและค้นหาไฟล์ในพื้นที่นั้น
Partition table ระบุขอบเขตพื้นที่ ระบบไฟล์จัดข้อมูลภายใน และ mount point ทำให้เข้าถึงได้ Disk partition volume และ filesystem เป็นคำเกี่ยวข้องกันแต่ไม่แทนกันทุกกรณี
อุปกรณ์เก็บข้อมูลจริง
ช่วงพื้นที่ที่แบ่งจัดการ
กติกาเก็บชื่อและข้อมูลภายใน
ดิสก์เดียวแบ่งสองพาร์ทิชันยังมีอุปกรณ์จริงเป็นจุดเสียร่วมกัน การเก็บสำเนาอีกพาร์ทิชันไม่เท่ากับ backup ที่ป้องกันดิสก์เสีย
Partition table เช่น GPT บอกขอบเขตพาร์ทิชัน ส่วน filesystem เช่น NTFS บอกวิธีจัดข้อมูลภายในพื้นที่ที่ใช้งาน Disk partition volume และ filesystem จึงเป็นคำที่เกี่ยวข้องกันแต่ไม่ควรแทนกันทั้งหมด
พาร์ทิชันหลายอันบนดิสก์เดียวกันยังมีอุปกรณ์จริงเป็นจุดเสียร่วมกัน ถ้าดิสก์นั้นเสีย ทั้งหลายพาร์ทิชันอาจได้รับผล จึงไม่ถือว่าแยกพาร์ทิชันเท่ากับมี backup
ที่มาของหัวข้อนี้ · 1 รายการ
คำอธิบายและภาพในหน้านี้เรียบเรียงใหม่ ชื่อบทต้นทางด้านล่างใช้ตรวจที่มา ไม่ได้แทนเนื้อหาที่คุณต้องไปอ่านเพิ่มเพื่อเข้าใจหน้านี้ และไม่ยืนยันว่าทุกประโยคมีอยู่ในคอร์ส
- Operating Systems and You: Becoming a Power User · Module 4: FilesystemsVideo: Disk Partitioning and File System EssentialsIT3.M4.V3
ฟอร์แมตและเมานต์Format and Mount · 03.3.2
Format สร้างระบบไฟล์ Mount ทำให้ระบบเข้าถึงระบบไฟล์ที่ตำแหน่งหนึ่ง
Format สร้างโครงสร้างระบบไฟล์ ส่วน mount เชื่อมระบบไฟล์ที่มีเข้ากับเส้นทาง สองงานนี้มีผลต่างกันมาก การไม่เห็นไดรฟ์อาจเพราะยังไม่ได้ mount ไม่จำเป็นต้อง format ใหม่
สร้างระบบไฟล์ในพื้นที่
ทำให้เข้าถึงผ่านตำแหน่งหนึ่ง
เส้นทางที่แอปใช้เปิดข้อมูล
Linux อาจ mount ที่ /mnt/data ขณะที่ Windows ใช้อักษรไดรฟ์หรือจุด mount อื่น ก่อน format ต้องรู้ข้อมูลในเป้าหมายและแผนรักษา เพราะเป็นการเปลี่ยนโครงสร้างข้อมูล
ที่มาของหัวข้อนี้ · 2 รายการ
คำอธิบายและภาพในหน้านี้เรียบเรียงใหม่ ชื่อบทต้นทางด้านล่างใช้ตรวจที่มา ไม่ได้แทนเนื้อหาที่คุณต้องไปอ่านเพิ่มเพื่อเข้าใจหน้านี้ และไม่ยืนยันว่าทุกประโยคมีอยู่ในคอร์ส
- Operating Systems and You: Becoming a Power User · Module 4: FilesystemsVideo: Windows: Disk Partitioning and Formatting a FilesystemIT3.M4.V4
- Operating Systems and You: Becoming a Power User · Module 4: FilesystemsVideo: Windows: Mounting and Unmounting a FilesystemIT3.M4.V5
ชนิดระบบไฟล์NTFS and FAT32 · 03.3.3
NTFS และ FAT32 มีข้อจำกัดและคุณสมบัติต่างกัน ต้องเลือกตามอุปกรณ์และงาน
NTFS มีความสามารถด้าน metadata สิทธิ์ และคุณสมบัติของ Windows ส่วน FAT32 ใช้ได้กว้างแต่มีข้อจำกัด เช่นขนาดไฟล์เดี่ยวไม่ถึง 4 GiB ต้องเลือกรูปแบบจากเครื่องที่จะอ่านและลักษณะงาน
เครื่องใดอ่านและเขียนได้
ขนาดไฟล์เดี่ยวที่รองรับ
ข้อมูลและสิทธิ์ที่เก็บได้
แฟลชไดรฟ์มีพื้นที่เหลือมากแต่ copy ไฟล์ 5 GB ไม่ผ่าน อาจเป็นข้อจำกัดระบบไฟล์ ไม่ใช่พื้นที่ไม่พอ การเปลี่ยนชนิดต้องคิดถึงข้อมูลเดิมและความเข้ากันได้
ที่มาของหัวข้อนี้ · 2 รายการ
คำอธิบายและภาพในหน้านี้เรียบเรียงใหม่ ชื่อบทต้นทางด้านล่างใช้ตรวจที่มา ไม่ได้แทนเนื้อหาที่คุณต้องไปอ่านเพิ่มเพื่อเข้าใจหน้านี้ และไม่ยืนยันว่าทุกประโยคมีอยู่ในคอร์ส
- Operating Systems and You: Becoming a Power User · Module 4: FilesystemsReading: Supplemental Reading for FAT32 File SystemIT3.M4.R1
- Operating Systems and You: Becoming a Power User · Module 4: FilesystemsReading: Supplemental Reading on NTFS File SystemIT3.M4.R6
หน่วยความจำสำรองบนดิสก์Swap and Paging · 03.3.4
Swap หรือ paging ใช้พื้นที่ดิสก์ช่วยจัดการหน่วยความจำ แต่มีความเร็วต่างจาก RAM
Virtual memory แยกภาพพื้นที่ของโพรเซสจาก จริง ระบบอาจย้ายบางข้อมูลไปพื้นที่ paging หรือ swap บน storage ช่วยจัดหน่วยความจำแต่ไม่ทำให้ storage เร็วเท่า RAM
พื้นที่ที่โพรเซสมองเห็น
ที่เก็บข้อมูลทำงานจริงที่รวดเร็ว
พื้นที่ช่วยจัดข้อมูลบน storage
เครื่องเปิดหลายแอปแล้วดิสก์ทำงานหนักอาจกำลัง page ข้อมูล ดูแรงกดดัน และ I/O ร่วมกัน พื้นที่ว่างบน ไม่ใช่ปริมาณ RAM ว่าง
ที่มาของหัวข้อนี้ · 2 รายการ
คำอธิบายและภาพในหน้านี้เรียบเรียงใหม่ ชื่อบทต้นทางด้านล่างใช้ตรวจที่มา ไม่ได้แทนเนื้อหาที่คุณต้องไปอ่านเพิ่มเพื่อเข้าใจหน้านี้ และไม่ยืนยันว่าทุกประโยคมีอยู่ในคอร์ส
- Operating Systems and You: Becoming a Power User · Module 4: FilesystemsVideo: Windows: SwapIT3.M4.V8
- Operating Systems and You: Becoming a Power User · Module 4: FilesystemsReading: Supplemental Reading for Windows PagingIT3.M4.R4
ตรวจพื้นที่และซ่อมระบบไฟล์Disk Usage and Repair · 03.3.5
ตรวจพื้นที่ใช้จริงและความผิดปกติของระบบไฟล์ก่อนลบข้อมูลหรือสั่งซ่อม
ตรวจพื้นที่ต้องแยก filesystem เต็ม โควตา สิทธิ์ และสุขภาพอุปกรณ์ การซ่อมระบบไฟล์ตรวจโครงสร้างตามเครื่องมือและสถานะที่รองรับ ไม่ใช่ยืนยันว่าชิ้นส่วนดิสก์ไม่มีปัญหา
พื้นที่ที่ใช้ใน volume ที่เกี่ยวข้อง
ความสอดคล้องของโครงสร้างข้อมูล
สถานะอุปกรณ์เก็บข้อมูลจริง
เห็นพื้นที่รวมยังว่างแต่บันทึกไม่ได้อาจเกิดจาก volume หรือโควตาที่ใช้เต็ม อย่าลบ log หรือไฟล์ไม่ทราบหน้าที่ทันที รู้ข้อมูล เจ้าของ และสำเนาก่อนเปลี่ยน
ที่มาของหัวข้อนี้ · 2 รายการ
คำอธิบายและภาพในหน้านี้เรียบเรียงใหม่ ชื่อบทต้นทางด้านล่างใช้ตรวจที่มา ไม่ได้แทนเนื้อหาที่คุณต้องไปอ่านเพิ่มเพื่อเข้าใจหน้านี้ และไม่ยืนยันว่าทุกประโยคมีอยู่ในคอร์ส
- Operating Systems and You: Becoming a Power User · Module 4: FilesystemsVideo: Windows: Disk UsageIT3.M4.V12
- Operating Systems and You: Becoming a Power User · Module 4: FilesystemsVideo: Windows: Filesystem RepairIT3.M4.V14
นำศัพท์มาเชื่อมกับงาน
ดิสก์เสียบแล้วเห็นอุปกรณ์ แต่ยังไม่เห็นโฟลเดอร์ อาจเป็นเรื่อง mount หรือระบบไฟล์
สิ่งที่บทนี้เชื่อมไว้
พื้นที่บนดิสก์ต้องถูกจัดเป็นโครงสร้างก่อนใช้งาน แยกการแบ่งพื้นที่ การสร้างระบบไฟล์ และการเข้าถึง
ใช้ภาพกับตัวอย่างด้านบนเชื่อมหน้าที่ของแต่ละส่วน แล้วตรวจความเข้าใจด้วยการอธิบายเหตุผลของผลที่เห็น ก่อนเปิดบทถัดไป
บทเรียนที่เกี่ยวข้องและที่มาของบทอ่าน
transcript ที่เคยใช้ตรวจแนวคิดพื้นฐานและตัวอย่างบางส่วน: T0523 · 3.Operating Systems and You Becoming a Power User คำอธิบายเป็นการเขียนใหม่ ไม่ใช่การแปลครบทุกประโยค ภาพและตัวอย่างเป็นการเรียบเรียงเพื่อเชื่อมความเข้าใจ
คำอธิบายหน้านี้เขียนใหม่ตามหัวข้อใน Atlas รายการด้านล่างเป็นชื่อ Video/Reading ที่เคยจับคู่ไว้ แสดงไว้ให้ตรวจที่มาของชื่อหัวข้อ และไม่รับรองว่าคอร์สสอนทุกส่วนของคำอธิบายนี้